Ploegfestival

De Coöperatieve Productie- en Vebruikersvereniging de Ploeg werd opgericht in 1923, oor- spronkelijk als landbouw- coöperatie, die geÏnspireerd was door socialistische en sociaal-anarchistische idealen, verwant aan die van Frederik van Eeden. Een van de oprichters was Willem van Malsen, die in 1918 bij Philips was ontslagen, nadat hij in de kantine het christelijk-sociale blad Opwaarts waagde te verspreiden. Een ander was Carl Hijner, zoon van kunstschilder Arend Hijner. Deze had te Best 25 ha heide geërfd en door schenkingen groeide het bezit uit tot 143 ha. De eerste groep pioniers bestond uit 9 mensen. In 1927 werd het geheel gecompleteerd met een rode drukkerij, die het Revolutionair Maandblad De Typhoon uitgaf voor Zuid-Nederland en Vlaanderen.
Willem van Malsen trok in 1921 naar Bergeijk om daar een vegetarisch herstellingsoord te beginnen. De landbouwcommune in Best heeft het nog uitgehouden tot 1930, na de nodige incidenten te hebben meegemaakt.

Weverij de Ploeg

In Bergeijk werd dan uiteindelijk in 1923 een weverij gestart, Weverij de Ploeg geheten, en men begon met de productie van handdoeken. Het bedrijf maakte later vooral decoratieve stoffen, vooral gordijn- en meubelstoffen, die als Ploegstoffen zeer bekend werden.

De fabriek werd ontworpen door Gerrit Rietveld en in 1958 in gebruik genomen. Het gebouw heeft gebogen betonnen sheddaken, wat een bijzonderheid is. De westgevel heeft een zaagtandvorm. De glazen puien zijn georiënteerd op het noorden en zuiden. Tuinarchitect Mien Ruys ontwierp het groengebied rond de fabriek waarin bijzondere bomen een plaats hebben. Het gebouw en park vormen een architectonische eenheid. Ruys was tevens betrokken bij plantsoenen en tuinen in Bergeijk. Behalve de fabriek ontwierp Rietveld voor deze Brabantse gemeente twee woningen, een klok en een bushalte.

Na een periode van neergang, waarin de fabriek steeds bedrijfsmatiger en zakelijker ging functioneren, werd Weverij de Ploeg in 2007 gesloten. De productie werd overgebracht naar Gerns & Gahler in Duitsland, en 29 werknemers moesten meeverhuizen of werden ontslagen, terwijl 23 medewerkers werden overgeplaatst naar de Artex-fabrieken van Hunter Douglas te Aarle-Rixtel. Artex maakt raambekledingen zoals rolgordijnen. De Ploeg werd daarmee tot een Artex-merk.

Rietveld & Ruys Jaar

Het fabrieksgebouw en de bijbehorende tuin blijven behouden. Het gebouw is verkocht aan de Eindhovense woningcorporatie Wooninc. In 2008 waren Rietveld en Ruys 50 jaar in Bergeijk en 2008 werd uitgeroepen tot het 'Rietveld & Ruys Jaar'. Middels een scala aan activiteiten werd het erfgoed in onder de aandacht van een breed publiek gebracht en ruimte gegeven aan beeldende kunst. De tentoonstelling 'Kunst in Park & Fabriek' was een belangrijke expositie. Deze groots opgezette tentoonstelling van beeldende kunst was een echte publiekstrekker met zo'n 1000 bezoekers per week.

Bron: Wikipedia, persberichten

Videoreportage De Ploeg (Sal van Wezel)